Een tachograaf vertelt u hoe lang iemand heeft gereden en wanneer hij is gestopt. Hij vertelt u niet of hij heeft geslapen. Die kloof is het onderwerp van een verklaring die de Traffic Commissioners for Great Britain op 2 november 2026 publiceerden, en elke vervoerder met vrachtwagens of PSV’s zou die moeten lezen.
Dit is algemene informatie, geen juridisch advies. Vision Telematics geeft geen juridisch advies, en niets op deze pagina mag worden beschouwd als vervanging daarvan.
Wat de Traffic Commissioners zeiden
De verklaring Driver Welfare, Safety and Compliance: A Traffic Commissioners’ View bakent haar reikwijdte zorgvuldig af. De Traffic Commissioners stellen dat zij “welzijn” niet als zelfstandig begrip reguleren, maar dat tekortkomingen in welzijn zich vaak uiten als nalevingsproblemen, en dat “welzijn daarom een noodzakelijke basis is voor een rechtmatige en veilige bedrijfsvoering, geen optionele aanvulling.”
Over vermoeidheid zijn ze direct. Onderzoek van Loughborough University toont volgens hen aan dat vermoeidheid de rijprestaties kan verminderen tot een niveau dat vergelijkbaar is met alcoholgebruik, wat “de opvatting ondersteunt dat het beheersen van vermoeidheid meer vraagt dan het bewaken van rijtijdregistraties.”
Vervolgens beschrijft de verklaring wat van vervoerders wordt verwacht. Van vervoerders wordt verwacht dat zij redelijke, proactieve stappen nemen om welzijnsrisico’s te beheersen, waaronder:
- werk zo plannen dat wettelijke rust mogelijk is
- rekening houden met bekende beperkingen van de infrastructuur
- vermoeidheidsrisico bewaken, niet alleen rijtijdgegevens
- de gezondheid en het welzijn van chauffeurs ondersteunen
- een open cultuur creëren waarin zorgen kunnen worden geuit
Ook staat erin hoe dit wordt gewogen: wanneer vervoerders kunnen aantonen dat welzijnsrisico’s worden begrepen en beheerst, is dat relevant bij de beoordeling van naleving en betrouwbaarheid, en herhaalde tekortkomingen die verband houden met gebrekkige welzijnsmaatregelen kunnen leiden tot maatregelen van de toezichthouder.
Twee kanttekeningen. De verklaring noemt geen technologie, en de Traffic Commissioners stellen dat zij “geen specifieke welzijnsprogramma’s voorschrijven”. En ze past in een bredere koers: hun strategische doelstellingen voor 2026 tot en met 2029, gepubliceerd op 30 september, verplichten hen om het welzijn, de gezondheid en de veiligheid van chauffeurs te verankeren in de richtlijnen die zij aan vervoerders en transportmanagers geven. Daarnaast kondigde de All-Party Parliamentary Group on Freight and Logistics in september een onderzoek aan naar de gezondheid en het welzijn van chauffeurs, dat volgend jaar aan de ministers moet rapporteren.
Waarom wettelijke rijtijden niet hetzelfde zijn als een uitgeruste chauffeur
De rijtijdenregels beheersen tijd. Onder de geassimileerde regels, die in Groot-Brittannië gelden voor de meeste goederenvoertuigen boven 3,5 ton (4,25 ton voor emissievrije voertuigen), mag een chauffeur niet meer dan 9 uur per dag rijden (twee keer per week te verlengen tot 10 uur), niet meer dan 56 uur per week en niet meer dan 90 uur in twee opeenvolgende weken, en moet hij na niet meer dan 4 uur 30 minuten rijden een pauze van ten minste 45 minuten nemen.
Niets daarvan meet de slaapkwaliteit, een tweede baan, een pasgeboren baby of een nacht in een parkeerhaven met één oog op de lading. Dat laatste punt maken de Traffic Commissioners zelf: angst over de persoonlijke veiligheid of de beveiliging van het voertuig brengt sommige chauffeurs ertoe hun rusttijden in te korten of tijdens verplichte pauzes alert te blijven, wat het vermoeidheidsrisico vergroot.
De Health and Safety Executive stelt dat chauffeurs het vaakst last krijgen van vermoeidheid tijdens lange ritten op eentonige wegen zoals autosnelwegen, tussen 02.00 en 06.00 uur of tussen 14.00 en 16.00 uur, na het eten en na lange werkdagen. De ongevallencijfers over 2025 van het Department for Transport laten zien waar dat uitkomt: op autosnelwegen werd bij 9% van de dodelijke of ernstige aanrijdingen geregistreerd dat een bestuurder te moe was om veilig te rijden, de op een na meest voorkomende factor van afleiding of verminderde rijvaardigheid op die wegen.
Parkeren is een planningsprobleem, geen excuus
De Traffic Commissioners erkennen dat veilige, legale parkeerruimte voor vrachtwagens “een van de grootste uitdagingen voor de sector blijft”, vooral op strategische goederencorridors. Ze zijn even duidelijk over wat dat niet verandert: “Een gebrek aan parkeerplaatsen heft wettelijke verplichtingen niet op, maar maakt zorgvuldige operationele planning wel belangrijker.” Vervoerders blijven volgens hen verantwoordelijk voor het plannen van routes en roosters waarmee chauffeurs de wet kunnen naleven.
Het meest recente nationale onderzoek naar parkeerruimte voor vrachtwagens, in maart 2022 uitgevoerd in opdracht van het DfT, kwam uit op een totale bezettingsgraad van 83% voor vrachtwagenparkeerplaatsen op parkeerterreinen in Engeland, tegenover de 85% die het DfT als kritiek beschouwt. In East of England lag dat op 95%, in South East op 94% en in East Midlands op 92%. Tijdens de nachtelijke tellingen van maart 2022 werden 4.157 vrachtwagens in parkeerhavens en 3.161 op bedrijventerreinen geteld.
De rijtijdenverordening legt de planningsplicht zwart op wit vast. Artikel 10 bepaalt dat een vervoersonderneming het werk van chauffeurs zo moet organiseren dat zij de regels kunnen naleven, en dat zij chauffeurs niet mag betalen naar afgelegde afstand, snelheid van levering of hoeveelheid vervoerde goederen indien die betaling van dien aard is dat zij de verkeersveiligheid in gevaar brengt of overtredingen in de hand werkt.
In de praktijk betekent dat: de rustplaats hoort in de routeplanning thuis en wordt niet aan de chauffeur overgelaten om na 4 uur 20 minuten te zoeken. Plan rustplaatsen en beveiligde parkeerplaatsen in op vaste routes, en baseer roosters op realistische rijtijden. Routering die geschikt is voor vrachtwagens en realistische rijtijden komen aan bod op onze pagina over routering en planning.
Plannen, detecteren, reageren: zo ziet vermoeidheidsrisicobeheer eruit
Vermoeidheidsrisicobeheer is een cyclus, geen apparaat. Zo verhouden de drie lagen zich tot de verwachtingen van de toezichthouder.
| Laag | Wat het omvat | Wat u een Traffic Commissioner zou kunnen laten zien |
|---|---|---|
| Plannen | Roosters die wettelijke rust mogelijk maken; nacht- en vroege ochtendwerk beoordeeld; rustplaatsen en beveiligde parkeerplaatsen gepland op vaste routes; beloningsregelingen gecontroleerd | Roosters, routeplanningen met rustplaatsen, parkeerreserveringen, beloningsbeleid |
| Detecteren | Rijtijdgegevens en overtredingen; chauffeurs die vermoeidheid zonder sanctie melden; slaperigheidsmeldingen in de cabine waar die zijn geïnstalleerd; patronen per route, dienst en tijdstip | Overtredingsrapporten, een vermoeidheidslogboek, meldingen van chauffeurs, trends in waarschuwingen |
| Reageren | Een welzijnsgesprek, een rustpauze, een roosterwijziging, een doorverwijzing voor een gezondheidscheck; elk ervan vastgelegd | Gespreksnotities, roosterwijzigingen, opvolgingsdossiers |
In de detectielaag zijn de meeste vervoerders het zwakst. Rijtijdgegevens tonen overtredingen achteraf. De eigen melding van een chauffeur en een waarschuwing in de cabine kunnen vermoeidheid laten zien terwijl er nog tijd is om in te grijpen.
Waar vermoeidheidsdetectie in de cabine past
De richtlijnen van de HSE voor werkgevers vatten het goed samen: waar vermoeidheid een mogelijk risico is, is technologie voor slaperigheidsdetectie, waarvoor camera’s nodig kunnen zijn, waarschijnlijk effectief, “al zou dit beleid voor vermoeidheidsbeheer, zoals een goede roosterplanning, niet moeten vervangen.”
Transport for London is het verst gegaan. De Bus Safety Standard 2, gepubliceerd in juni 2026, vereist vanaf 2027 preventie van vermoeidheid en afleiding bij chauffeurs in nieuwe bussen die in de Londense vloot worden opgenomen. Chauffeurs krijgen haptische en hoorbare waarschuwingen, details van elke vermoeidheidsmelding gaan vrijwel in realtime naar het controleteam van de vervoerder, en gegevens op vlootniveau komen op een dashboard. Volgens TfL “laat de proef met ongeveer 400 bussen een duidelijk veiligheidsvoordeel zien”.
TfL is even duidelijk over het doel. De meldingen aan het management kunnen betekenen dat een controller contact opneemt om na te gaan of de chauffeur in staat is verder te rijden, en TfL zegt dat de technologie in haar ervaring “ook ondersteunende gesprekken met chauffeurs mogelijk maakt om de onderliggende oorzaken van vermoeidheid te achterhalen en aan te pakken.” Het dashboard is er om het aantal vermoeidheidsincidenten per route, tijdstip en dienstpatroon te tonen.
Zo hoort detectie in elk wagenpark te worden ingezet: als welzijnssignaal dat een gesprek op gang brengt, niet als disciplinair middel. De Traffic Commissioners citeren op dit punt de gids van de Road Haulage Association: chauffeurs moeten erop kunnen vertrouwen dat het uiten van een zorg niet automatisch tot straf leidt. Als een vermoeidheidsmelding alleen ooit tot een waarschuwing kan leiden, leren chauffeurs vermoeidheid te verbergen en verliest u juist de informatie die het belangrijkst is. Hoe detectie in de cabine werkt, leest u in ons artikel over chauffeursvermoeidheid. Camera’s die op de chauffeur zijn gericht, brengen ook verplichtingen op het gebied van gegevensbescherming met zich mee; die komen aan bod in de gids over DPIAs voor chauffeursmonitoring.
Wat u deze maand kunt doen
- Neem vermoeidheid op in de risico-inventarisatie als afzonderlijk gevaar, met benoemde beheersmaatregelen, niet als regel onder “naleving rijtijden”.
- Analyseer de rijtijdovertredingen van het afgelopen kwartaal per route, dienst en begintijd, niet alleen per chauffeur. Clusters wijzen naar de roosters.
- Breng rustplaatsen op vaste routes in kaart, inclusief waar beveiligde parkeerplaatsen zijn en waar niet.
- Toets bonus- en beloningsregelingen aan de rijtijdenregels over betalingen die gekoppeld zijn aan afstand, snelheid of lading.
- Geef chauffeurs een manier om vermoeidheid zonder sanctie te melden, en leg vast wat ermee is gedaan.
- Als u vermoeidheidsdetectie gebruikt, leg dan de opvolging vast: wie de chauffeur belt, hoe snel, wat er wordt gevraagd en wat er wordt vastgelegd.
- Verwijs naar welzijnsondersteuning. De Traffic Commissioners noemen de THRIVE-hub van Logistics UK als voorbeeld.
- Informeer transportmanagers, en leg vast dat u dat hebt gedaan.
Naleving van de rijtijden blijft de ondergrens. De Traffic Commissioners hebben nu zwart op wit gezegd dat het niet het hele vermoeidheidsbeheer is.
Bronnen: Traffic Commissioners for Great Britain — Driver Welfare, Safety and Compliance: A Traffic Commissioners’ View (2 november 2026); Traffic Commissioners for Great Britain — Traffic Commissioner strategic objectives 2026 to 2029 (30 september 2026); GOV.UK — Drivers’ hours: assimilated rules; Verordening (EG) nr. 561/2006 zoals die in Groot-Brittannië van toepassing is, artikel 10 (legislation.gov.uk); Health and Safety Executive — Plan and manage journeys, en Look after your workers’ health; Department for Transport — Reported road casualties Great Britain, final results: 2025, Road safety factors (30 juli 2026); Department for Transport — National survey of lorry parking 2022, part one (telling van maart 2022); Transport for London — Bus Safety Standard 2 (juni 2026); Motor Transport — APPG launches HGV driver health inquiry (7 september 2026). Alle bronnen opnieuw gecontroleerd op 17 november 2026. Algemene informatie, geen juridisch advies.
